Η πρωτοβουλία «Κοινωνική Καινοτομία+» αποτελεί εμβληματική πρωτοβουλία του σκέλους EaSI του ΕΚΤ+ και η Επιτροπή ανέθεσε στο Οργανισμό του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στη Λιθουανία (ESFA) υπό έμμεση διαχείριση, την εφαρμογή της.  Το όργανο αυτό είναι επιφορτισμένο με την προετοιμασία και έκδοση προσκλήσεων υποβολής προτάσεων σε επίπεδο ΕΕ, τη στήριξη της ανάπτυξης ικανοτήτων των ενδιαφερόμενων μερών, τη συνεργασία με τα Εθνικά Κέντρα Ικανοτήτων για την Κοινωνική Καινοτομία, την επικύρωση και προβολή καινοτόμων λύσεων μέσω της βάσης δεδομένων της ΕΕ (EU Social Innovation Database) για την κοινωνική καινοτομία και την προώθηση συνεργασίας μέσω των θεματικών κοινοτήτων πρακτικής (Communities of Practice).

Η «Κοινωνική Καινοτομία» ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών για την επιτάχυνση της μεταφοράς (transfer) και της επέκτασης (scale-up) καινοτόμων λύσεων σε κοινωνικές προκλήσεις.

Παραδείγματα Δράσεων

• Πράσινη & Ψηφιακή Μετάβαση
  Καινοτόμα προγράμματα κατάρτισης που βοηθούν εργαζόμενους και ανέργους να αποκτήσουν δεξιότητες για τις πράσινες και ψηφιακές θέσεις εργασίας του μέλλοντος.
• Κοινωνική Ένταξη
  Πιλοτικά έργα που προωθούν νέες μεθόδους ένταξης ευάλωτων ομάδων, μέσα από εξατομικευμένη υποστήριξη και κοινωνική επιχειρηματικότητα.
• Αντιμετώπιση Έλλειψης Στέγης
  Δοκιμή νέων πρακτικών όπως το μοντέλο Housing First, με συνεργασία τοπικών αρχών, κοινωνικών υπηρεσιών και ΜΚΟ.
• Κοινότητες Πρακτικής (Communities of Practice)
  Δίκτυα συνεργασίας μεταξύ χωρών για την ανταλλαγή εμπειριών, την επικύρωση και την εφαρμογή λύσεων σε ευρύτερη κλίμακα.
• Ψηφιακά Εργαλεία & Βάσεις Δεδομένων
  • EU Social Innovation Database → Προβολή καινοτόμων λύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
  • Social Innovation Match (SIM) → Πλατφόρμα για αναζήτηση έργων, συνεργασιών και ευκαιριών επέκτασης.

Στο πλαίσιο αυτό, πετυχημένες δράσεις που αναπτύσσονται είναι οι ακόλουθες:

Α.  Πρόσκληση υποβολής προτάσεων «Aim-Learn-Master-Achieve – ALMA»

Η πρόσκληση ALMA επικεντρώνεται στην επέκταση ή μεταφορά προγραμμάτων κινητικότητας σε όλη την Ευρώπη. Πρωταρχικός στόχος είναι να βοηθήσει τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν το ALMA στα προγράμματα ΕΚΤ+, μέσα από πιλοτικές ή διευρυμένες δραστηριότητες.

Στο πλαίσιο αυτής της πρόσκλησης, η Ελλάδα συμμετείχε για πρώτη φορά, υλοποιώντας πιλοτικά προγράμματα κινητικότητας για ευάλωτους νέους εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (NEETs). Η δράση πραγματοποιείται μέσα από μια μικρής κλίμακας συνεργασία, η οποία θέτει τα θεμέλια για μελλοντική επέκταση.

Παράλληλα, με τη χρηματοδότηση και στήριξη του EaSI, αναπτύχθηκαν έργα που προώθησαν:

• τη γυναικεία επιχειρηματικότητα και τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας,
• την ενσωμάτωση ατόμων με αναπηρία στον εργασιακό χώρο,
• την καταπολέμηση διακρίσεων εις βάρος ευάλωτων ομάδων.

Επιπλέον, το σκέλος EaSI διευκόλυνε τη διοργάνωση εκδηλώσεων και την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για την προώθηση της κοινωνικής καινοτομίας και την ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας, ενθαρρύνοντας παράλληλα τη δικτύωση και τη διάχυση καλών πρακτικών.

Β. Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για τα Εθνικά Κέντρα Ικανοτήτων (National Competence Centres – NCCs)

Η πρόσκληση αυτή στοχεύει στη θέσπιση και ανάπτυξη Εθνικών Κέντρων Ικανοτήτων, με σκοπό τη δημιουργία ενός πιο ευνοϊκού περιβάλλοντος για την κοινωνική καινοτομία και την ενίσχυση της διακρατικής συνεργασίας.

Η Ελλάδα συμμετέχει στο έργο SEED2SCALE, σε συνεργασία με την Κροατία, την Ιταλία, τη Ρουμανία και τη Σλοβενία, με στόχο τη δημιουργία και λειτουργία Εθνικού Κέντρου Ικανοτήτων σε κάθε χώρα.

Το έργο SEED2SCALE αποτελεί συνέχεια του επιτυχημένου έργου SEED (2021–2023), το οποίο έθεσε τα θεμέλια για τον σχεδιασμό των Κέντρων Ικανοτήτων και την ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος ενδιαφερόμενων μερών. Η νέα φάση εστιάζει στην επέκταση (scale-up) και στη συστηματική συνεργασία για την ενίσχυση του ευρωπαϊκού χώρου κοινωνικής καινοτομίας.

Γ. Θεματικές Κοινότητες Πρακτικής (Communities of Practice – CoPs)

Οι θεματικές Κοινότητες Πρακτικής αποτελούν έναν ακόμη βασικό πυλώνα της πρωτοβουλίας «Κοινωνική Καινοτομία+». Στόχος τους είναι η δημιουργία διακρατικών δικτύων συνεργασίας που:

• διευκολύνουν την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών,
• υποστηρίζουν την επικύρωση και διάδοση καινοτόμων λύσεων,
• ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων, κοινωνικών εταίρων, ΜΚΟ και ερευνητικών ιδρυμάτων.

Μέσω των CoPs, τα κράτη μέλη έχουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν καλές πρακτικές, να δημιουργήσουν κοινές μεθοδολογίες και να ενισχύσουν την ικανότητά τους να υλοποιούν αποτελεσματικά έργα κοινωνικής καινοτομίας. Επιπλέον, συμβάλλουν στη σύνδεση των Εθνικών Κέντρων Ικανοτήτων (NCCs) με την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων EU Social Innovation Database, ενδυναμώνοντας τη δικτύωση και τη διάχυση των αποτελεσμάτων.

Δ.   Βάσεις Δεδομένων & Εργαλεία Γνώσης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του σκέλους EaSI, στηρίζει εργαλεία που διευκολύνουν την ανταλλαγή και μεταφορά καινοτόμων προσεγγίσεων, όπως:

• η EU Social Innovation Database, όπου συγκεντρώνονται επικυρωμένες πρακτικές και έργα,
• η πλατφόρμα Social Innovation Match (SIM), που επιτρέπει στους φορείς να αναρτούν τις δράσεις τους, να αναζητούν συνεργασίες και να διερευνούν δυνατότητες αναπαραγωγής ή επέκτασης.

Με αυτό τον τρόπο ενισχύεται η ορατότητα, η αναγνωρισιμότητα και η βιωσιμότητα των κοινωνικών καινοτομιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.